Korona virüsü sonrası iş, ekonomi, hayat


Malum karantina tedbirlerine geçeli iki buçuk ayı geride bıraktık, önümüzdeki birkaç ay için ise hükümet normalleşmeye geçmemizi bekliyor, peki bu mümkün mü ?

Değilse de biz bunu aylar sonra göreceğiz çünkü resmi rakamlar oldukça yavaş süreçlerden sonra paylaşılıyor,

Kapanan on binlerce iş yeri ve istihdam dan kalıcı olarak koparılan milyonlarca işçi olduğu tahmin ediliyor, tahmin diyorum çünkü bu insanların çoğu kağıt üzerinde bi işe şuan için sahip, ancak salgın bitti işlerinize dönün işten çıkarma yasağı da kalktı dedikleri gün! İşte o gün bence bu durum değişecek!

Aylardır üretemeyen, satamayan ve dolayısıyla kazanmayan işletmeler tüm bunlara rağmen devlete yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda bırakıldılar, vergiler, sigortalar ve stopaj gibi pek çok kalemde ki maliyetler işlemeye devam etti !

Stopajı bilmeyenler için şöyle özetleyeyim; bir dükkan tutunuz ve 1000 lira aylık kira ödüyorsunuz, NORMALDE mülk sahibinin sizden aldığı kira gelirine binaen 3 ayda bir 1 kira kadar devlete ödeme yapması gerekiyor, ancak devlet bu ödemeyi bir türlü mülk sahibinden alamadığı ve bunu denetleyemediği için bu bedel hep kiracı işletmecinin sırtındaki bir kambur olarak kalmaya devam ediyor, yani özetle bir işyeri açtınız aylık kiraniz 1000 TL diye hesap yaptınız ve yıllık 12.000 TL kira gideri hesaplarınız diyelim, işte o iş öyle olmuyor siz 12 ay mülk sahibine kira öderken 4 ay da develete kira ödüyorsunuz ve otomatik olarak sizin kiranız 16.000 ₺ ye çıkıyor… Ben daha stopajı cebinden ödeyen mülk sahibi görmedim ödeyen varsa da üzerine alınmasın zaten…

Şimdi düşünelim; bir cafeniz var bu cafe 2,5 aydır kapalı ve ne zaman açılacağı da belli değil, tüm geliriniz durdu ama giderleriniz durmuyor, çalıştırmak zorunda olduğunuz cihazlar size faturalar getirmeye devam ederken bir de vergiler stopajlar vb. Yükler ile boğuşuyorsunuz,

Tüm personeliniz ya kısa çalışma izinin de ya da ücretsiz izinde, aylardır kapalı bir dükkana kenardaki paranızı harcayıp durudunuz e tabii kendi evinizin ailenizin giderleri de var derken kaynaklarınızı mecburen tükettiniz, ve bundan birkaç ay sonra dediler ki salgın bitti açabilirsiniz ya da kontrollü açacaksınız yarı kapasite ile….

Velev ki yarı kapasite ile açacaksınız dendi, bu şu demek ya mesafeli masa koyup alan kapasitesini yarı da kullanacaksınız ya da yalnızca paket servisi yapacaksınız, ilk senaryoda sorun şu; 1. Elimde ham madde kaynağı yok ve alacak para da yok 2. Velev ki bir mucize oldu da banka kredi verdi ve ben malzeme aldım ancak satış kapasitem düştü ve gelirler giderleri karşılamıyor, çünkü yeni hijyen koşulları oldukça maliyetli ve fırsat maliyeti de aynı oranda yüksek ve siz otomatik olarak küçültme eğilimi göstermek zorunda kalıyorsunuz ki bu da istihdam kaybı demek!

Gelelim diğer senaryoya, bu süreçte bir şekilde kağıt üzerinde istihdam da personeli tuttuk, ama kaynakları kaybettik, bu durumda kaynak yaratmanın bir yoluda istihdamı azaltmaktır, özellikle hizmet sektörlerinde en büyük girdi kalemlerinden birisi personel ödemeleridir, herkes bilir ki bir personelin maliyeti asla aldığı maaş kadar değildir! Yine döndük işçi çıkarmaya geldik, geldik çünkü bu dönemde yapılması gereken en hayati aksiyonlar alınamadı ne yazık ki…

Küçük işverenin belini büken kalemlerden hükümet feragat edemedi, ödemeler faturalar vergiler vb. Hiçbir alacak ne ötelendi ne de bunlar için hibe yapılmadı, hiçbir işletme sonsuza kadar duramaz, işletmeler yapısı gereği aksiyon halinde olmak ve ticari yaşamını devam ettirebilmek için para kazanmak zorundadır, elbette ihtiyat birikimi olmalı işletmenin ama hükümetin elinde bile ihtiyat birikimi yokken işletmecinin aylarca kazanmadan sadece ödemesini beklemek……

Bu sürecin sonunda alınmayan tedbirlerin milyonlarca istihdamın kalıcı olarak ortadan kaldıracağı ve harcama zincirini paramparça edeceğini hep birlikte göreceğiz ne yazık ki, önümüzdeki günlerde normalleşmeye çalıştıkça işyerlerinin açılmasına izin verdikçe bunu göreceğiz, belki de o binlerce işletmenin geri dönüşü olmayacak şekilde kapanacağı ya da çoktan kapandığını göreceğiz

Daha bugün örneğini gördüğümüz gibi çalışanların sırf işten çıkarılabilmek için sicillerinin yalan çıkarma gerekçeleri ile kirletileceğini göreceğiz,

Tüm bunların önüne geçmenin muhakkaktır ki yolları ve yöntemleri mevcuttur ! Ancak liyakatın olamadığı bir anlayıştan çözümü beklemek en azından romantikliktir.

Alınması gereken tedbirler ilk günden beri biliniyordu, ancak öyle yarın yokmuşcasına harcandı ki birikimler tâbiri caizse dımdızlak yakalandık bu sürece…

Peki çalışanlar ne kadar hazır işlerinin başına dönmeye ? Şirketler/Personeller bu dönemi/krizi fırsata ne kadar çevirebildiler ? Bu boş zaman zarfında iş gücü niteliğini artırmayı, kalitesini, bilgisini ve eğitimini ne kadar artırdı ?

Yoksa bu süreçte gelir kaybına uğradığı için başka işlerle mi uğraşmak zorunda kaldı?

İş hayatına etkilerini yakın arkadaşlarımızdan görebiliyoruz, büyük zincir oteller salgının ilk haftasında patır patır personel çıkardı işten, bu personelin bir kısmı hala iş arıyorken imkanı olanlar sektör değiştirdi ve evden çalışmak zorunda, bir aşçı arkadaşım şuan evinden call center olarak çalışıyor!

Bir başka arkadaşım yine evinden çalışıyor ancak önceden kazandığının belki en fazla 3te biri kadar kazanabiliyor, bir yanda işini kaybedenler diğer yanda geliri azalanlar görüyoruz, bizler hayatı ötelesek bile bakanlar alacaklarını devlet ve özel kurumlar faturaları ne erteliyor ne de siliyor,

Bu süreçten öyle ya da böyle bir şekilde çıkılacaktır ancak sonrasında bizi krizlerin beklediğini unutmamalı daima tasarruflu ve tedbirli davranmalıyız, yalnızca hükümetlere ya da devlete değil önce kendi birikimlerimize güvenmeliyiz,

Hane halkını ev ekonomisi ve tasarruf yönünde eğitmeli ve harcamalarımızı kontrol altına alarak az ya da çok demeksiniz kuruş kuruş biriktirmek, yatırım yapmak üretmek, ürettirmek zorundayız,

Bireysel olarak tasarruf etmeniz için size yardımcı olabilecek bir program linkini de buraya bırakıyorum, linkte tıklayarak uygulamayı inceleyip indirebilirsiniz.

GİDERİM VAR UYGULAMASI İNDİRİN

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s